Van 13 augustus tot en met 21 september 2025 was het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) in consultatie. Het wetsvoorstel had als doel om de zorgspecifieke fusietoets te versterken, zodat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) voorgenomen fusies en overnames in de zorgsector voortaan ook op inhoudelijke gronden kan beoordelen en zo nodig kan tegenhouden.
Wijzigingen
De voorgestelde wijzigingen breiden de toetsingsbevoegdheid van de NZa aanzienlijk uit. Voortaan zou de NZa goedkeuring voor een fusie of overname kunnen onthouden wanneer:
• de continuïteit van zorg in gevaar komt, niet alleen bij cruciale zorg zoals ambulancezorg en spoedeisende hulp zoals nu het geval is, maar bij alle vormen van zorg zoals omschreven in de Zorgverzekeringswet, Wet langdurige zorg en de Wet forensische zorg;
• er grote risico’s zijn voor de rechtmatigheid van zorg, zoals risico’s op onrechtmatige declaraties of gebrekkige financiële bedrijfsvoering;
• de kwaliteit van zorg onder druk staat. De NZa kan dit concluderen op basis van een zienswijze van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De NZa verzoekt de IGJ om een zienswijze uit te brengen die is gebaseerd op lopend toezicht of onderzoek bij de betreffende zorgorganisatie. De IGJ wordt betrokken wanneer er lopende maatregelen zijn, signalen van kwaliteitsproblemen spelen, of wanneer de concentratie zo omvangrijk is dat deze ook onder de bevoegdheid van de ACM valt. De NZa zal in dat geval geen goedkeuring geven voor de concentratie als er risico’s bestaan dat niet wordt voldaan aan de normen voor “goede zorg” of aan een zorgvuldige organisatie van die zorg, zoals bedoeld in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz).
Daarnaast kan de NZa besluiten intrekken wanneer blijkt dat onjuiste of onvolledige informatie is verstrekt. Ook kan zij bestuurlijke boetes opleggen.
Gevolgen wijziging van de zorgfusietoets
Voorgenoemde wijzigingen betekenen dat niet alleen het proces van de voorgenomen fusie wordt beoordeeld bij de zorgspecifieke fusietoets, maar dat de NZa ook op inhoudelijke gronden, in samenwerking met de IGJ, bepaalt of een fusie is toegestaan of niet. Het is mogelijk dat de NZa op basis hiervan meer fusies gaat tegenhouden dan dat zij nu doet.
Kritische consultatie
De voorgestelde uitbreiding van de fusietoets roept ook kritiek op. Zo vrezen betrokken partijen en advocaten dat de brede nieuwe beoordelingsgronden kunnen leiden tot rechtsonzekerheid voor zorgaanbieders. Het toetsingskader voor de kwaliteitstoets wordt onduidelijk bevonden. Daarnaast zou de maatregel de administratieve lasten verder verhogen, zowel voor de NZa als voor zorginstellingen zelf. Ook wordt de noodzaak van de wijziging betwijfeld, omdat onduidelijk is in hoeverre er in de praktijk daadwerkelijk sprake is van ongewenste concentraties in de zorgsector.
De consultatie liep tot 21 september 2025, het definitieve wetsvoorstel wordt begin 2026 verwacht.
Extra informatie en/of vragen?
Heeft u naar aanleiding van dit artikel behoefte aan extra informatie of heeft u vragen? Neem dan contact op met ons.