Nieuw beleid voor toezicht op huisartsen in zicht

Het roer van de toezichthouders met betrekking tot de huisartsenzorg lijkt om. Althans dat doet het document ‘Het Roer Gaat Om; in dialoog naar anders samenwerken in de huisartsenzorg’  vermoeden. Het document is opgesteld naar aanleiding van het overleg tussen het actiecomité ‘Het Roer Moet Om’ en de Minister van VWS, de ACM, IGZ, NZA en verschillende andere stakeholders (LHV, InEen, NHG, VPHuisartsen, NPCF, Zorgverzekeraars Nederland). Het overleg vond plaats op aandringen van het actiecomité dat namens de Nederlandse huisartsen in het voorjaar 2015 opriep tot verbetering van de samenwerking in de huisartsenzorg.

De Minister heeft in een kamerbrief op 5 oktober 2015 de Tweede Kamer ervan op de hoogte gesteld dat zij met betrokken partijen, waaronder de toezichthouders, tot een overeenstemming zijn gekomen. Op hoofdlijnen bestaat het plan uit verbeteringen op drie onderdelen, te weten: bureaucratie & administratieve lasten, samenwerking & gelijkwaardigheid en (meer vertrouwen in) kwaliteit. Een deel van de plannen moet al per 1 januari 2016 worden uitgevoerd. Of de huisartsenzorg ook echt in rustiger vaarwater zal komen valt nog te bezien.

Moeizame contractering huisartsenzorg

De behoefte aan veranderingen in de huisartsenzorg komt met name voort uit de moeizame contractering tussen huisartsen en zorgverzekeraars. De communicatie tussen zorgverzekeraars en huisartsen liep stroef en er was sprake van wantrouwen, met name van de zijde van de huisartsen. De huisartsen hadden het gevoel voor een nieuw contract met de zorgverzekeraar “te moeten tekenen bij het kruisje”. Van daadwerkelijke onderhandeling was geen sprake. Collectieve onderhandelingen waarbij huisartsen samen optraden kwamen niet van de grond vanwege de vrees voor mededingingsrechtelijke boetes. Een neveneffect was dat andere samenwerkingsinitiatieven tussen huisartsen evenmin tot stand kwamen. De angst voor boetes werd onder meer gevoed door het boetebesluit inzake de LHV, waarmee de ACM de LHV in 2014 een boete opgelegde van maar liefst 5,9 miljoen euro voor overtreding van de mededingingsregels. De persoonlijke boetes aan twee LHV-functionarissen van respectievelijk 25.000 en 50.000 euro zijn later kwijtgescholden.

Het actiecomité ‘Het Roer Moet Om’ pleitte daarom voor de volgende veranderingen in de huisartsenzorg: meer samenwerkingsmogelijkheden tussen huisartsen bij de onderhandelingen met de zorgverzekeraars, minder bureaucratie  en buiten toepassing verklaring van het mededingingsrecht voor de huisartsenzorg. Inmiddels heeft het actiecomité de steun van 7,921 huisartsen en 18,879 sympathisanten.

Voorgestelde aanpassingen

Uit het overleg tussen de betrokken partijen is naar voren gekomen dat de huisartsenzorg niet zal worden uitgezonderd van de mededingingswet. Wel stellen de betrokken partijen in het document ‘Het Roer Gaat Om’ voor om de volgende veranderingen door te voeren:

1. Bureaucratie en administratieve lasten

Een van de uitkomsten van het overleg is dat men onnodige bureaucratie en administratieve lasten wil schrappen. Het registeren van behandelgegevens is onvermijdelijk, maar de lasten zijn te groot geworden. In de kamerbrief wordt vermeld dat de nieuwe werkwijze per 1 januari 2016 kan worden doorgevoerd. Het gaat dan bijvoorbeeld om het afschaffen van onnodige dubbele verwijzingen en machtigingen bij chronische aandoeningen.

2. Samenwerking & gelijkwaardigheid

ACM heeft met de publicatie ‘Uitgangspunten toezicht ACM op zorgaanbieders in de eerste lijn’ (hierna: ‘de Uitgangspunten’) van 19 september 2015 verduidelijkt dat er doorgaans geen sprake zal zijn van een schending van de mededingingsregels zolang samenwerkingsinitiatieven tussen eerstelijnszorgaanbieders ten goede komen aan de  patiënt. De toezichthouder zal eerst in gesprek gaan met de betrokken partijen om inbreukmakend gedrag aan te passen voordat zij eventueel besluit om de Mededingingswet te handhaven door bijvoorbeeld een boetebesluit. Huisartsen hoeven dus niet te vrezen dat een boete “zomaar uit de lucht komt vallen”.

In aanvulling hierop, benadrukte Schippers in de begeleidende kamerbrief bij het document “Het Roer Moet Om” dat zij gezamenlijke initiatieven van huisartsen aanmoedigt om afspraken te maken met de verzekeraars in het belang van de patiënt. Ook verwelkomt zij gemaakte afspraken over de verbetering van het contracteringsproces. Over minimaal een jaar zal worden bekeken of de gemaakte afspraken voldoende positieve effecten hebben en of er aanvullende maatregelen nodig zijn. In het kader van het contracteringsproces is afgesproken dat er één uniform basiscontract komt waarin de voorwaarden zijn opgenomen over de kwaliteit, toegankelijkheid, verantwoording en declaraties èn dat er ruimte zal komen voor regionaal overleg over specifieke kwaliteitsafspraken, ketenzorg en vormgeving van regionale projecten. Daarnaast zullen de overlegmogelijkheden tussen zorgverzekeraars en huisartsen worden verbeterd en wordt bezien of het haalbaar is om een de huisartsenzorg uit te zonderen van de Mededingingswet.[1]

3. Kwaliteit

In het overleg is men ook overeengekomen dat verbeteringen in het kwaliteitsbeleid nodig zijn. Een taskforce met vertegenwoordigers van huisartsen, patiënten en zorgverzekeraars zal het thema ‘kwaliteit’ verder uitwerken. Er is onder meer overeengekomen dat een werkgroep van de beroepsorganisaties van huisartsen een vernieuwd kwaliteitssysteem ontwerpt met basiskwaliteitseisen, dat zal worden opgeleverd op 1 maart 2016. Organisaties van huisartsen, patiënten en zorgverzekeraars stellen gezamenlijk en op basis van consensus de relevantie indicatoren vast voor de kwaliteit. Per indicator maken partijen afspraken over (de manier van) gebruik en het delen van de uitkomsten. Daarnaast ontwikkelen partijen samen een evaluatiemethode voor patiëntenervaringen, waarbij één generieke vragenlijst tot de mogelijkheden behoort.[2]

Overeenstemming verbeteringen

Alhoewel de betrokken partijen overeenstemming hebben bereikt is het nog niet duidelijk welke status het document ‘Het Roer Gaat Om’ heeft en of het bijvoorbeeld wordt omgezet in regelgeving. De plannen hebben een vrij optimistische planning: sommige actiepunten moeten al per 1 januari 2016 worden doorgevoerd.

Of de voorgestelde verbeteringen ook daadwerkelijk in het nieuwe jaar zullen worden behaald, is nog onduidelijk. Via de VWS-website kan men op de hoogte blijven van het laatste nieuws over dit onderwerp. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet.

Neem voor vragen contact op met Annemieke van der Beek.

Lees meer:

‘Boete in de eerstelijnszorg valt niet meer uit de lucht’.

Met dank aan Ellen Mulder. 

[1] ‘Het Roer Moet Om; in dialoog naar anders samenwerken in de huisartsenzorg, p. 15. Op:
https://www.lhv.nl/actueel/nieuws/het-roer-gaat-om-echte-verandering-belang-huisarts-en-patient.
[2] ‘Het Roer Moet Om; in dialoog naar anders samenwerken in de huisartsenzorg, p. 18. Op:
https://www.lhv.nl/actueel/nieuws/het-roer-gaat-om-echte-verandering-belang-huisarts-en-patient.

Comments are closed.