Macht van zorgverzekeraars neemt toe: NZa gaat strenger toezicht houden

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) gaat zorgverzekeraars strenger controleren. Dit heeft Maarten Ryuys, bestuursvoorzitter a.i. van de NZa, laten weten tijdens de bijeenkomst ‘In gesprek met de NZa’ op 25 november 2014.

De NZa gaat de concurrentie tussen zorgverzekeraars onder de loep nemen en de gevolgen van inkoopmacht van zorgverzekeraars nader toetsen. Dit verscherpte toezicht is ingegeven door de toegenomen macht van zorgverzekeraars.

Toegenomen macht zorgverzekeraars

De NZa constateert dat zorgverzekeraars steeds meer macht krijgen binnen het zorgstelsel. Deze macht wordt, volgens de NZa, in de eerste plaats versterkt door de afschaffing van de ex post verevening (per 1 januari 2015).

Op dit moment ontvangen zorgverzekeraars zowel vooraf (ex ante) als achteraf (ex post) een vergoeding vanuit de overheid voor risicovolle verzekerden. De overheid compenseert daarmee de zorgverzekeraars voor hun verplichting om, voor  de basisverzekering, ook risicovolle verzekerden aan te nemen. Er is nu besloten om de ex post compensatie af te schaffen. Dit was een nacalculatie en zorgde er voor dat zorgverzekeraars achteraf gecompenseerd werden op basis van de daadwerkelijk door hun gemaakte kosten. De ratio achter de afschaffing is dat verzekeraars geen prikkel zouden hebben om doelmatig zorg in te kopen. Zij zouden immers achteraf toch gecompenseerd worden.

Door de afschaffing van de ex post vergoeding zullen zorgverzekeraars meer risico gaan lopen. Zij moeten nog steeds iedereen accepteren, voor de basisverzekering, maar krijgen geen compensatie achteraf. Dit is met name een bedreiging voor kleine zorgverzekeraars die dergelijke risico´s minder makkelijk kunnen dragen. Het is de verwachting, van onder meer diverse politieke partijen, dat hierdoor de marktmacht van grote zorgverzekeraars zal toenemen ten koste van de kleintje zorgverzekeraars.

In de tweede plaats wordt, volgens de NZa, de marktmacht van de zorgverzekeraars verstrekt door de voorgenomen wijziging van artikel 13 Zorgverzekeringswet. De voorgenomen wijziging houdt in dat zorgverzekeraars niet langer verplicht zijn om bij naturapolissen de zorg te vergoeden die wordt afgenomen bij een niet-gecontracteerde zorgaanbieder. De zorgverzekeraars krijgen daarmee de vrijheid om te bepalen of er ook maar enige vergoeding plaatsvindt.

Dit is een aanzienlijke versterking van de onderhandelingsmacht van zorgverzekeraars richting zorgaanbieders. Immers op het moment dat een zorgaanbieder niet contracteert met een zorgverzekeraar zullen haar patiënten (met een naturapolis) géén vergoeding meer krijgen. Deze patiënten zullen dan snel overstappen naar wél gecontracteerde zorgaanbieders. Dit betekent dat zorgaanbieders sneller geneigd zullen zijn om te contracteren met de zorgverzekeraar, desnoods tegen onbillijke voorwaarden.

Wat gaat de NZa doen?

De NZa kondigt dus aan strenger toezicht te houden op zorgverzekeraars. Het is de vraag welke gevolgen dit in de praktijk gaat hebben. Gelet op de uitspraken van Maarten Ruys lijkt de NZa in kaart te gaan brengen of de zorgverzekeraars beschikken over aanmerkelijke marktmacht.

Indien de NZa vaststelt dat een zorgverzekeraar beschikt over aanmerkelijke marktmacht (‘AMM’), bijvoorbeeld op een regionale zorgmarkt, dan kan de NZa verplichtingen opleggen. Op grond van artikel 48 van de Wet marktordening gezondheidszorg (‘Wmg’) kan een zorgverzekeraar met AMM bijvoorbeeld worden verplicht om te voldoen aan ieder redelijk verzoek van een zorgaanbieder tot het sluiten van een overeenkomst.

Daarnaast zal de NZa gaan letten op het naleven van de zorgplicht, het verbod op premiedifferentiatie, ongewenste risicoselectie en de gevolgen voor de kwaliteit van de zorg.

Comments are closed.