Toezichthouders vrezen voor bestuurlijke problemen zorg

De zorgtoezichthouders vrezen dat hun sector onbestuurbaar wordt door de vele veranderingen die eraan komen. Dat zegt Marius Buiting, directeur van de Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in Zorg en Welzijn (NVTZ) in een interview met deze krant. ‘Je mag verwachten dat de komende jaren vaker ongelukken gaan gebeuren, of veiligheidsproblemen komen’, zo zegt de voorman van de vereniging met bijna 4000 toezichthouders als leden.

Naast de veranderingen in de zorg worden de commissarissen ook geconfronteerd met nieuwe plannen van minister Opstelten. Die wil het gemakkelijker maken om toezichthouders van stichtingen en verenigingen aansprakelijk te stellen als er iets misgaat.

Onderzoek

De zorgsector wordt de komende jaren flink opgeschud. Zo verdwijnen de verzorgingstehuizen op termijn grotendeels en worden veel AWBZ-taken overgeheveld naar de zorgverzekeraars en de gemeenten. Daarnaast is het taboe op het faillissement van bijvoorbeeld een ziekenhuis, verdwenen.

‘We moeten de komende tijd erg goed opletten dat je een bestuurbaar geheel houdt, als je zoveel transities in een korte tijd doorvoert’, zegt Buiting. Hij verwijst naar een onderzoek dat in Groot-Brittannië werd gedaan, na ernstig falen bij een zorginstelling, in een tijd dat ook daar grote veranderingen in de zorg plaatsvonden. ‘Daar werd geconstateerd dat men zo bezig was met de transities, gevolgen voor het vastgoed, nieuwe inkooprelaties en dergelijke, dat men vergeten was dat er gewoon elke dag mensen verzorgd moeten worden.’ Dat risico bestaat volgens hem in Nederland ook, omdat bestuurders gedwongen zullen worden veel aandacht te geven aan alle transities. Als zij dat niet doen, worden de instellingen in hun voortbestaan bedreigd.

Prioriteiten

‘Het moeilijke voor toezichthouders is de komende tijd om aan de ene kant door de woelige wateren te laveren’, refereert Buiting aan alle veranderingen. ‘En aan de andere kant ook het oog op de bal te houden en niet te vergeten dat het om de zorg voor mensen gaat.’

Volgens hem geldt ook voor de politiek dat zij de juiste prioriteiten moet stellen. ‘Ik vrees dat in het politieke debat de nadruk te veel komt te liggen op zaken als aansprakelijkheid en beloning, terwijl dat bijzaken zijn’, zegt Buiting. ‘Neem de regel dat je niet te veel commissariaten mag hebben. Natuurlijk is dat belangrijk, maar als ik naar mijn ledenbestand kijk, is er maar een kleine minderheid met dubbele commissariaten.’

Toch vreest Fenna van Dijk, advocaat bij Kennedy Van der Laan, die veel in de zorg actief is, dat de aanscherping van de aansprakelijkheidstelling niet zal leiden tot een kwaliteitsimpuls. ‘Met name toezichthouders bij ziekenhuizen die telkens onder aan de lijstjes van kwaliteit en financiële gezondheid bungelen, moeten hun bestuur actief ondervragen.’

Tuchtrecht

Volgens Buiting moeten toezichthouders hun werkwijze radicaal veranderen. ‘Toezichthouders moeten achter de rug van de bestuurder vandaan komen en actief informatie verzamelen in de instelling en daarbuiten.’ Buiting is er niet bang voor dat die stevigere rol ook leidt tot meer mogelijkheden om commissarissen aansprakelijk te stellen. ‘Toen het tuchtrecht in de zorg werd uitgebreid, zijn er ook niet meer tuchtzaken gekomen, maar juist minder.’

Van Dijk benadrukt dat de aansprakelijkheid van zorgtoezichthouders tegenover hun eigen instelling, nog een lacune is in de wet. Daardoor zijn er verschillen in aansprakelijkheid tussen commissarissen bij een zorg-bv en leden van de raad van toezicht van een zorgstichting. Zij verwacht niet dat veel toezichthouders in de buidel moeten tasten als er iets misgaat. ‘Een aansprakelijkheidsverzekering biedt in de meeste gevallen een prima dekking. Maar los van de financiële schade is de reputatieschade natuurlijk nooit af te dekken.’

Dit artikel verscheen ook op pagina 5 in het Financieele Dagblad van 16 december 2013.

Auteur:

Joris Heijn, redacteur bij het Financieele Dagblad.

Comments are closed.